Hoe telt darten? Van 501 naar nul

Bij darten tel je niet op, je telt af. Allebei begin je op 501, jullie gooien om de beurt drie darts en wat je gooit gaat van je score af. De eerste die precies op nul uitkomt, wint de leg, en de laatste dart moet een dubbel zijn. Het getal waar je naar kijkt is je rest.

Aftrekken, niet optellen

Allebei begin je op 501. Wat je in een beurt gooit, gaat van je score af. Gooi je als eerste beurt 85, dan is je rest 501 - 85 = 416. Gooi je daarna 100, dan is je rest 416 - 100 = 316. Zo loop je naar beneden tot je op precies nul kunt eindigen met een dubbel. De rest is het getal dat ertoe doet: daar kijk je naar voordat je gooit, want het bepaalt waar je op mikt.

Wat elke dart waard is

In het grote deel van een vak telt het getal zelf: een 20 is 20, een 5 is 5. In de buitenste smalle ring telt het dubbel: dubbel 20 is 40, dubbel 16 is 32. In de binnenste smalle ring telt het driedubbel: triple 20 is 60, triple 19 is 57. De groene ring om het midden is 25 en de rode bull is 50. Aan de baan kort je dat af: “T20” voor triple 20 en “D16” voor dubbel 16; een enkele 20 is gewoon “20”.

De hoogste dart is dus T20, 60 punten, en de hoogste beurt is drie keer T20: 180. Wie snel wil tellen, leert de triples uit zijn hoofd: T20 is 60, T19 is 57, T18 is 54, T17 is 51, T16 is 48 en T15 is 45.

Een beurt is de som van drie darts

T20, 20 en 5 is 60 + 20 + 5 = 85. T19, T19 en 7 is 57 + 57 + 7 = 121. Een dart die naast het bord gaat of buiten de dubbelring blijft steken, telt nul. Een beurt van 100 of meer heet aan de baan een ton.

Die laatste is de bekendste misser van het darten: twee darts naast de 20 in de 5 en de 1. Iedereen gooit hem, en iedereen weet meteen wat er gebeurd is.

Het schrijfbord: gegooid én rest

Naast het bord hangt het schrijfbord. Daar schrijft de schrijver na elke beurt twee getallen: wat je gegooid hebt en wat je nog nodig hebt. Allebei, dat is de regel. Wie alleen de rest opschrijft, kan een fout niet meer terugvinden; wie alleen de score opschrijft, laat de spelers zelf rekenen. Zo ziet een leg eruit, waarbij speler 1 begint en na vijf beurten allebei op 40 staan:

Speler 1 is aan de beurt, gooit dubbel 20 en wint de leg. Speler 2 komt niet meer aan de beurt. Had speler 1 de dubbel gemist, dan had speler 2 met zijn eigen dubbel 20 de leg gewonnen. Daarom telt wie begint.

Wanneer een dart telt

Een dart telt alleen als de punt in of tegen de voorkant van het bord zit, binnen de buitenste draad van de dubbelring. Hij moet daar ook blijven zitten tot de score is afgeroepen of geschreven. Pas daarna haal je je darts eruit. Valt een dart uit het bord voordat jij hem eruit haalt, dan telt hij niet. Een dart die terugkaatst van de draad en op de vloer valt, telt niet en gooi je niet opnieuw.

Zit de punt precies bij een draad, dan telt het vak aan de kant waar de punt het bord binnenkomt. Het maakt niet uit welke kant de flight op hangt: een dart die scheef in de 20 zit en met zijn flight over de 1 hangt, is een 20. Kijk bij twijfel naar de punt. Je mag een dart die dreigt te vallen niet in het bord duwen of vasthouden tot de score is geschreven; doe je dat wel, dan telt die dart niet.

Een rekenfout herstellen

De schrijver is een mens, en bij 121 van 371 gaat het weleens mis. Daarom controleer je als speler elke score en elke aftrekking, voordat je weer gooit. Je mag een rekenfout verbeteren tot het moment dat de speler om wie het gaat zijn volgende beurt begint. Gooit hij zijn eerste dart van de volgende beurt, dan blijft staan wat er op het bord staat, ook als het fout is.